ISD-maatregel

Wordt u verdacht van een strafbaar feit en heeft u al vaker met justitie te maken gehad? Dan kan het Openbaar Ministerie vragen u een ISD-maatregel op te leggen. Dat betekent dat u voor maximaal twee jaar in een inrichting voor stelselmatige daders wordt geplaatst. Ook als het nieuwe feit zelf relatief licht is, zoals een winkeldiefstal.

Omdat de ISD-maatregel veel zwaarder kan uitpakken dan een gewone straf voor hetzelfde feit, is een goede verdediging van groot belang. Ook tijdens de maatregel zijn er mogelijkheden, zoals een tussentijdse toetsing.

Wat is de ISD-maatregel?

ISD staat voor inrichting voor stelselmatige daders. De maatregel is bedoeld voor zogenoemde veelplegers: mensen die steeds opnieuw strafbare feiten plegen, vaak in combinatie met problemen zoals verslaving, schulden of het ontbreken van huisvesting. De maatregel heeft twee doelen: de samenleving beschermen en het plegen van nieuwe strafbare feiten doorbreken, bijvoorbeeld door behandeling.

De ISD-maatregel wordt opgelegd in plaats van een gevangenisstraf, niet daarnaast.

Wanneer kan een ISD-maatregel worden opgelegd?

De rechter kan de ISD-maatregel alleen opleggen als aan de volgende wettelijke voorwaarden is voldaan:

  • het gaat om een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten;
  • u bent in de vijf jaar vóór het nieuwe feit ten minste drie keer wegens een misdrijf onherroepelijk veroordeeld tot een vrijheidsbenemende straf of maatregel, een vrijheidsbeperkende maatregel of een taakstraf. Ook een onherroepelijke strafbeschikking waarbij een taakstraf is opgelegd, kan meetellen;
  • het nieuwe feit is gepleegd nadat deze eerdere straffen of maatregelen volledig ten uitvoer zijn gelegd;
  • er moet ernstig rekening mee worden gehouden dat u opnieuw een misdrijf zult plegen;
  • de veiligheid van personen of goederen eist het opleggen van de maatregel.

Daarnaast moet de rechter in beginsel beschikken over een gemotiveerd, gedateerd en ondertekend advies over de wenselijkheid of noodzaak van de maatregel. Bij weigering om mee te werken aan het onderzoek geldt een uitzondering. Het Openbaar Ministerie vordert de maatregel doorgaans bij zeer actieve veelplegers: personen die in vijf jaar tijd voor meer dan tien misdrijven met justitie in aanraking zijn gekomen, waarvan ten minste één in het laatste jaar.

Hoe lang duurt de ISD-maatregel?

De ISD-maatregel duurt maximaal twee jaar. Het Openbaar Ministerie vordert in beginsel twee jaar. De rechter kan ook een kortere duur opleggen. De tijd die u in voorarrest heeft doorgebracht, wordt niet automatisch afgetrokken, maar de rechter kan er bij het bepalen van de duur rekening mee houden.

De rechter kan de ISD-maatregel ook voorwaardelijk opleggen. De maatregel wordt dan niet uitgevoerd zolang de veroordeelde zich aan de opgelegde voorwaarden houdt. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om behandeling of begeleiding door de reclassering.

Hoe verloopt de ISD-maatregel?

Tijdens de maatregel wordt gewerkt met een verblijfsplan. Daarin staat aan welke problemen u werkt, zoals verslaving, huisvesting, schulden of dagbesteding. De maatregel begint in een inrichting. Gaat het goed, dan kan een deel van de maatregel buiten de inrichting worden uitgevoerd, bijvoorbeeld in een kliniek of een begeleide woonvorm.

Verweer tegen een ISD-maatregel

Tegen de oplegging van een ISD-maatregel kan op verschillende manieren verweer worden gevoerd. Daarbij kan bijvoorbeeld van belang zijn of aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan, of de maatregel in verhouding staat tot het nieuwe feit, of er een realistisch alternatief is, zoals een behandeling of begeleiding buiten de inrichting en of het reclasseringsadvies voldoende onderbouwd is.

Tegen de uitspraak waarin de ISD-maatregel wordt opgelegd, kunt u in hoger beroep gaan.

Tussentijdse toetsing

De rechter kan bij het opleggen van de ISD-maatregel bepalen dat tussentijds wordt beoordeeld of voortzetting nog nodig is. Ook tijdens de maatregel kan de rechter hierover beslissen. Heeft de rechter bij het opleggen geen tussentijdse toetsing bepaald, of pas een toetsing na een jaar, dan kunt u zes maanden na de start van de maatregel zelf om een beoordeling verzoeken. In andere gevallen geldt in beginsel een termijn van zes maanden na het onherroepelijk worden van een eerdere beslissing over de toetsing of voortzetting.

Het Openbaar Ministerie informeert de rechter over de noodzaak van voortzetting. Daarbij wordt een verklaring van de directeur van de inrichting over de uitvoering van het verblijfsplan betrokken. De rechter beoordeelt of voortzetting nog nodig is. Daarbij kan bijvoorbeeld van belang zijn of er daadwerkelijk aan uw problemen wordt gewerkt, of dat er alleen sprake is van detentie zonder zinvolle invulling. Oordeelt de rechter dat voortzetting niet langer nodig is, dan bepaalt hij wanneer de maatregel wordt beëindigd. De maatregel blijft van kracht totdat die beslissing onherroepelijk is.

Beëindiging

De ISD-maatregel eindigt na afloop van de opgelegde termijn, of eerder als de rechter na een tussentijdse toetsing de maatregel beëindigt. Een goede voorbereiding op het einde van de maatregel is belangrijk, bijvoorbeeld als het gaat om huisvesting, inkomen en verdere begeleiding.

Onze aanpak

Terpstra | Albayrak Strafrechtadvocaten beoordeelt in zaken waarin een ISD-maatregel dreigt eerst of aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan. Waar mogelijk bepleiten wij een alternatief, zoals een behandeling of begeleiding buiten de inrichting. Is een ISD-maatregel onvermijdelijk, dan kan het lonen om uw zaak zo snel mogelijk op zitting te krijgen. De tijd die u in voorarrest heeft doorgebracht, wordt namelijk niet automatisch afgetrokken van de duur van de maatregel. Door een snelle behandeling kan het ISD-traject eerder beginnen. Zit u al in de ISD, dan beoordelen wij of een tussentijdse toetsing zinvol is en staan wij u daarbij bij.

Dreigt een ISD-maatregel?

Neem zo snel mogelijk contact met ons op. Wij beoordelen of aan de voorwaarden is voldaan en welke alternatieven er zijn.

Veelgestelde vragen

Maximaal twee jaar. De rechter kan ook een kortere duur opleggen.

Ja. Bij een tussentijdse toetsing kan de rechter besluiten dat de maatregel niet langer nodig is. Wanneer u zelf om een toetsing kunt verzoeken, hangt af van eerdere rechterlijke beslissingen. Uw advocaat kan beoordelen wanneer een verzoek mogelijk is.

Niet automatisch. De rechter kan bij het bepalen van de duur van de maatregel wel rekening houden met de tijd die u in voorarrest heeft doorgebracht.

Ja, dat kan. Bepalend is niet alleen de ernst van het nieuwe feit, maar vooral uw strafrechtelijk verleden en het risico op herhaling. Wel moet aan alle wettelijke voorwaarden zijn voldaan.

Dat kan een argument zijn bij een tussentijdse toetsing. De rechter beoordeelt dan of de doelen van de maatregel nog worden gediend.

Ja, in de regel wel. Zit u in voorlopige hechtenis, dan wordt uw advocaat door de overheid betaald, zonder eigen bijdrage. Ook als u al in de ISD verblijft, bijvoorbeeld bij een tussentijdse toetsing, betaalt u als gedetineerde geen eigen bijdrage.