Bent u het niet eens met de uitspraak van de kantonrechter, de politierechter of de meervoudige strafkamer? Dan kunt u in de meeste gevallen hoger beroep instellen. Uw zaak wordt dan opnieuw behandeld door het gerechtshof.
De termijn om hoger beroep in te stellen is kort. Daarnaast is het verstandig vooraf goed af te wegen wat u met het hoger beroep wilt bereiken en welke risico's eraan verbonden zijn. Een strafrechtadvocaat kan u helpen die afweging te maken.
Wat is hoger beroep?
In hoger beroep wordt uw strafzaak in beginsel opnieuw beoordeeld door het gerechtshof. Het hof kijkt opnieuw naar de feiten, het bewijs en de straf. De rechters van het hof heten raadsheren. De officier van justitie heet in hoger beroep advocaat-generaal.
Hoger beroep biedt de mogelijkheid om de uitspraak van de rechter in eerste aanleg opnieuw te laten beoordelen. Bijvoorbeeld omdat u vindt dat u ten onrechte bent veroordeeld, omdat een verweer niet goed is beoordeeld of omdat de opgelegde straf te zwaar is.
Ook het Openbaar Ministerie kan hoger beroep instellen, bijvoorbeeld als het vindt dat u ten onrechte bent vrijgesproken of dat de straf te laag is.
Hoger beroep instellen
Voor het instellen van hoger beroep geldt doorgaans een termijn van veertien dagen na de uitspraak. In bepaalde gevallen geldt een ander aanvangsmoment, bijvoorbeeld wanneer u niet op de hoogte was van de zitting. Laat u daarover direct adviseren: een te laat ingesteld hoger beroep wordt in beginsel niet in behandeling genomen.
Hoger beroep wordt ingesteld bij de griffie van de rechtbank die de uitspraak heeft gedaan. Dat kunt u zelf doen, maar ook uw advocaat kan het hoger beroep namens u instellen. Zit u vast, dan kan dat via de inrichting waar u verblijft.
Wanneer is hoger beroep niet of beperkt mogelijk?
Tegen de meeste vonnissen in strafzaken kunt u hoger beroep instellen. Bij bepaalde lichte strafzaken is hoger beroep uitgesloten of geldt een verlofregeling. In dat laatste geval beoordeelt de voorzitter van het gerechtshof eerst of uw zaak in hoger beroep wordt behandeld.
Of u hoger beroep kunt instellen en welke procedure geldt, hangt onder meer af van het strafbare feit, de opgelegde straf en de omstandigheden van de uitspraak. Laat daarom tijdig beoordelen welke mogelijkheden u heeft.
De appelschriftuur: uw bezwaren tegen het vonnis
Wanneer u hoger beroep instelt, is het belangrijk om duidelijk te maken waarom u het niet eens bent met de uitspraak. In juridische termen heten deze bezwaren grieven. Een bezwaar richt zich op een concrete beslissing in het vonnis. Bijvoorbeeld: dat de rechter een feit bewezen heeft verklaard terwijl het bewijs daarvoor tekortschiet, dat een verweer ten onrechte is verworpen of dat de opgelegde straf te zwaar is. Geef daarom zo concreet mogelijk aan tegen welke onderdelen van het vonnis uw bezwaren zich richten.
Uw bezwaren kunnen worden opgenomen in een appelschriftuur. Als verdachte kunt u deze binnen veertien dagen na het instellen van hoger beroep indienen. Een appelschriftuur is niet verplicht: bezwaren kunnen ook mondeling tijdens de zitting bij het hof naar voren worden gebracht. Geeft u geen schriftelijke bezwaren op en brengt u ook tijdens de zitting geen bezwaren tegen het vonnis naar voren, dan kan het hof uw hoger beroep niet-ontvankelijk verklaren.
In de appelschriftuur kunnen ook onderzoekswensen worden opgenomen, bijvoorbeeld om getuigen te horen of aanvullend onderzoek te laten verrichten. Bespreek deze wensen zo vroeg mogelijk, omdat het moment waarop een verzoek wordt gedaan gevolgen kan hebben voor de beoordeling ervan.
Kan de straf in hoger beroep hoger worden?
Ja. Het hof is niet gebonden aan de straf die in eerste aanleg is opgelegd en kan een zwaardere straf opleggen, ook als alleen u hoger beroep heeft ingesteld. Daarnaast kan het Openbaar Ministerie zelf hoger beroep instellen, ook in reactie op uw hoger beroep.
Hoger beroep kan dus niet alleen leiden tot vrijspraak of een lagere straf, maar ook tot een ongunstiger uitkomst. Daarom bespreken wij vooraf de kansen en risico's van het hoger beroep.
Behandeling bij het gerechtshof
Uw strafzaak wordt in hoger beroep behandeld door het gerechtshof. Afhankelijk van de aard en zwaarte van de zaak gebeurt dat door één of door drie raadsheren.
Het hoger beroep in strafzaken is in beginsel voortbouwend. Het hof doet de zaak niet helemaal over, maar bouwt voort op de behandeling in eerste aanleg en het dossier dat daar is opgebouwd. De bezwaren tegen het vonnis geven richting aan de behandeling. Het hof is daarbij niet zonder meer beperkt tot de onderwerpen die in de appelschriftuur zijn genoemd en beoordeelt zelfstandig of het tenlastegelegde kan worden bewezen en welke straf passend is.
Ook in hoger beroep kunnen onderzoekswensen aan de orde komen, zoals verzoeken om getuigen te horen of aanvullend onderzoek te verrichten. Voor deze verzoeken gelden wettelijke voorwaarden en beoordelingscriteria, zeker als een getuige al eerder is gehoord.
Tussen het instellen van hoger beroep en de behandeling bij het hof kan geruime tijd verstrijken, soms meer dan een jaar. Zolang het hoger beroep loopt, is het vonnis niet onherroepelijk. De tenuitvoerlegging van de opgelegde straf wordt doorgaans opgeschort, maar daarop bestaan uitzonderingen. Ook kan voorlopige hechtenis tijdens het hoger beroep voortduren.
Het arrest
De uitspraak van het hof heet een arrest. Het hof doet doorgaans twee weken na de zitting uitspraak. Het hof kan u vrijspreken, ontslaan van alle rechtsvervolging of veroordelen, en kan daarbij een andere straf opleggen dan de rechter in eerste aanleg.
Tegen het arrest staat in de regel beroep in cassatie open bij de Hoge Raad. De Hoge Raad beoordeelt de feiten niet opnieuw, maar alleen of het recht juist is toegepast en of de procesregels zijn nageleefd. Cassatie moet doorgaans binnen veertien dagen na de uitspraak van het gerechtshof worden ingesteld.
Onze aanpak
Na een uitspraak bespreken wij met u of hoger beroep zinvol is. Daarbij kijken wij naar het vonnis, de bewijsmiddelen die de rechter heeft gebruikt, de gevoerde verweren en de opgelegde straf. Ook bespreken wij eerlijk de risico's, waaronder de mogelijkheid van een hogere straf.
Besluit u in hoger beroep te gaan, dan stellen wij het hoger beroep tijdig namens u in. Wij beoordelen het volledige dossier opnieuw, ook als u in eerste aanleg door een andere advocaat bent bijgestaan. Het is belangrijk om zo snel mogelijk na te gaan of er onderzoekswensen zijn, zoals het horen van getuigen of het inschakelen van een deskundige.
Wij bereiden de zitting bij het gerechtshof samen met u voor en staan u bij tijdens de zitting. Na het arrest bespreken wij met u de uitkomst en de eventuele mogelijkheden van cassatie.
Niet eens met de uitspraak?
De termijn voor hoger beroep is kort. Neem direct na de uitspraak contact met ons op. Wij bespreken met u wat de mogelijkheden zijn en zorgen dat het hoger beroep tijdig wordt ingesteld.
Veelgestelde vragen
Veertien dagen na de uitspraak. Bent u niet op de zitting verschenen en wist u niet wanneer die zou plaatsvinden, dan kan de termijn later beginnen. Neem bij twijfel direct contact op met een advocaat.
Dan wordt uw zaak opnieuw door het hof behandeld, ook als u zelf geen hoger beroep heeft ingesteld. Het is dan verstandig u ook in hoger beroep te laten bijstaan, omdat het hof een andere beslissing kan nemen dan de rechter in eerste aanleg.
In de meeste zaken bent u niet verplicht aanwezig te zijn, maar het is vaak wel verstandig. Bent u niet aanwezig, dan kan een advocaat die u daartoe uitdrukkelijk heeft gemachtigd, namens u de verdediging voeren.
Ja. Een hoger beroep kan worden ingetrokken tot het moment waarop de behandeling van uw zaak bij het hof begint. Heeft ook het Openbaar Ministerie hoger beroep ingesteld, dan wordt de zaak wel behandeld.
Ja. U bent vrij in de keuze van uw advocaat, ook in hoger beroep. Een frisse blik op het dossier kan juist in hoger beroep van waarde zijn.
Afhankelijk van uw inkomen en vermogen kunt u in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand. U betaalt dan in de regel een eigen bijdrage. Meer informatie over de kosten vindt u op de pagina Tarieven.