Zit u vast en wil het Openbaar Ministerie dat u na de inverzekeringstelling langer wordt vastgehouden? Dan kan de officier van justitie de rechter-commissaris vragen om u in bewaring te stellen voor een periode van (maximaal) veertien dagen. Met de bewaring begint de voorlopige hechtenis.
Tijdens de voorlopige hechtenis wordt op verschillende momenten beoordeeld of u langer vast moet blijven zitten. Een advocaat kan verweer voeren tegen het voortduren van de voorlopige hechtenis en, als daar goede gronden voor zijn, verzoeken om opheffing of schorsing.
Bewaring: de rechter-commissaris beslist
Voordat de rechter-commissaris over de bewaring beslist, wordt u aan hem of haar voorgeleid. Uw advocaat kan tijdens deze voorgeleiding verweer voeren tegen de bewaring. De rechter-commissaris beoordeelt onder meer of er voldoende verdenking tegen u bestaat en of aan de wettelijke voorwaarden voor voorlopige hechtenis is voldaan.
Wijst de rechter-commissaris de vordering af, dan wordt u in beginsel in vrijheid gesteld. Wordt de bewaring bevolen, dan duurt deze maximaal veertien dagen. Dat is doorgaans ook het moment waarop u van het politiebureau wordt overgeplaatst naar een huis van bewaring (gevangenis).
Wanneer mag voorlopige hechtenis worden toegepast?
Voorlopige hechtenis mag niet alleen worden toegepast omdat iemand van een strafbaar feit wordt verdacht. De wet stelt hier voorwaarden aan.
Het moet in beginsel gaan om een strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis wettelijk is toegelaten. Daarnaast moeten er ernstige bezwaren tegen u bestaan. Dit betekent dat er meer moet zijn dan alleen een redelijk vermoeden dat u het strafbare feit heeft gepleegd.
Ook moet er een wettelijke grond zijn om u voorlopig vast te houden. Daarbij kan bijvoorbeeld een rol spelen:
- vluchtgevaar;
- gevaar voor herhaling van strafbare feiten;
- het risico dat het onderzoek wordt beïnvloed, bijvoorbeeld door getuigen te benaderen of bewijs weg te maken;
- of, bij bepaalde zeer ernstige strafbare feiten, de geschokte rechtsorde.
Daarnaast geldt het zogenoemde anticipatiegebod. Voorlopige hechtenis mag niet worden bevolen of voortduren als er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat u geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf zult krijgen, of dat de voorlopige hechtenis langer zal duren dan de straf die u uiteindelijk naar verwachting zult krijgen.
Of aan deze voorwaarden is voldaan, hangt af van de omstandigheden van de zaak. Ook gedurende de voorlopige hechtenis kan opnieuw worden beoordeeld of er nog voldoende redenen zijn om u vast te houden.
Gevangenhouding
Na de bewaring kan de officier van justitie de rechtbank vragen om u nog langer vast te houden. Dit heet gevangenhouding.
Over de gevangenhouding beslist de raadkamer van de rechtbank. De raadkamer bestaat uit drie strafrechters. Tijdens de raadkamerzitting kan verweer worden gevoerd tegen de vordering tot gevangenhouding of tot verlenging daarvan. Ook kan, als de zaak zich daarvoor leent, om schorsing of opheffing worden verzocht.
De gevangenhouding kan voor een periode van maximaal negentig dagen worden bevolen. De rechtbank kan ook eerst een kortere termijn bepalen en de gevangenhouding later verlengen, tot in totaal maximaal negentig dagen.
Kan de inhoudelijke behandeling van uw strafzaak niet binnen deze periode plaatsvinden, bijvoorbeeld omdat het onderzoek nog niet is afgerond, dan wordt een pro-formazitting gepland. De rechtbank beoordeelt dan onder meer het verdere verloop van de zaak en de voorlopige hechtenis. Vanaf die eerste zitting kan de voorlopige hechtenis blijven voortduren, maar de zaak moet steeds binnen drie maanden opnieuw op zitting komen. Op iedere zitting kan opnieuw worden beoordeeld of de voorlopige hechtenis nog gerechtvaardigd is.
Opheffing van de voorlopige hechtenis
Als niet langer aan de wettelijke voorwaarden voor voorlopige hechtenis wordt voldaan, kan om opheffing worden verzocht.
Dat kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als de ernstige bezwaren niet langer bestaan, de grond voor voorlopige hechtenis is weggevallen, de voorlopige hechtenis langer dreigt te duren dan de te verwachten straf of voortzetting van de voorlopige hechtenis om een andere reden niet langer gerechtvaardigd is.
Een verzoek tot opheffing kan tijdens een zitting worden gedaan, maar kan ook tussentijds worden ingediend.
Schorsing van de voorlopige hechtenis
Ook wanneer de voorlopige hechtenis juridisch kan voortduren, kan er aanleiding zijn om de tenuitvoerlegging daarvan te schorsen. U komt dan vrij terwijl de strafzaak verdergaat.
Bij de beoordeling van een schorsingsverzoek worden de belangen die met de voorlopige hechtenis zijn gemoeid afgewogen tegen uw persoonlijke belangen bij schorsing. Daarbij kunnen bijvoorbeeld werk, zorg voor kinderen of andere gezinsleden, huisvesting of een behandeling een rol spelen. Doorgaans krijgt de reclassering de opdracht om te adviseren over de mogelijkheden van een schorsing en de voorwaarden die daarbij passen. Een positief schorsingsadvies kan uw verzoek om schorsing ondersteunen.
Aan een schorsing worden voorwaarden verbonden. Naast de algemene voorwaarden, waaronder het niet opnieuw plegen van strafbare feiten, kan de rechter-commissaris of de raadkamer van de rechtbank bijzondere voorwaarden opleggen, bijvoorbeeld:
- een meldplicht;
- een contactverbod;
- een locatie- of gebiedsverbod;
- een behandelverplichting;
- het dragen van een enkelband.
Houdt u zich niet aan de voorwaarden, dan kan de schorsing worden opgeheven en wordt de voorlopige hechtenis hervat.
Onze aanpak
Terpstra | Albayrak Strafrechtadvocaten staat verdachten bij tijdens de gehele voorlopige hechtenis. Wij beoordelen het dossier, de verdenking, de ernstige bezwaren en de gronden waarop het Openbaar Ministerie uw verdere detentie baseert.
Bij de voorgeleiding aan de rechter-commissaris voeren wij verweer tegen de bewaring wanneer daarvoor aanleiding bestaat. Ook daarna beoordelen wij steeds of de voorlopige hechtenis nog gerechtvaardigd is en of er mogelijkheden zijn om uw invrijheidstelling te verzoeken.
Wanneer een verzoek tot schorsing kansrijk is, brengen wij niet alleen de juridische argumenten naar voren, maar onderbouwen wij ook de persoonlijke omstandigheden die voor de strafrechters van belang kunnen zijn.
Daarnaast onderzoeken en bespreken wij met u of er vanuit uw kant onderzoekswensen zijn, zoals het horen van getuigen of aanvullend onderzoek, voordat uw zaak inhoudelijk wordt behandeld.
Zit u in voorlopige hechtenis?
Wij beoordelen of aan de voorwaarden voor uw voorlopige hechtenis is voldaan en of er mogelijkheden zijn om uw invrijheidstelling te verzoeken. Daarnaast bekijken wij met u wat er in uw belang nog nader moet worden onderzocht om tijdens de inhoudelijke behandeling een goede verdediging te kunnen voeren.
Veelgestelde vragen
De bewaring duurt maximaal veertien dagen. Daarna kan de rechtbank gevangenhouding bevelen. De gevangenhouding kan in eerste instantie voor een kortere periode worden bevolen en kan in totaal maximaal negentig dagen duren voordat de zaak voor de strafrechter moet worden gebracht.
Kan de inhoudelijke behandeling dan nog niet plaatsvinden, dan wordt een pro-formazitting gepland. De voorlopige hechtenis kan daarna blijven voortduren, maar de zaak moet steeds binnen drie maanden opnieuw op zitting komen. Op iedere zitting kan opnieuw worden beoordeeld of de voorlopige hechtenis nog gerechtvaardigd is.
Bewaring is de eerste fase van de voorlopige hechtenis. De rechter-commissaris beslist hierover en de bewaring duurt maximaal veertien dagen.
Gevangenhouding kan daarna volgen. Daarover beslist de raadkamer van de rechtbank. De gevangenhouding kan in totaal maximaal negentig dagen duren voordat de zaak bij de strafrechter moet worden aangebracht.
Ja. Tegen een bevel tot gevangenhouding of gevangenneming kunt u in hoger beroep. De termijn hiervoor is kort: het hoger beroep moet binnen drie dagen na de beslissing worden ingesteld.
Bespreek daarom zo snel mogelijk met uw advocaat of het in uw zaak zinvol is om tegen de beslissing in hoger beroep te gaan.
Dat kan. U hoeft niet in alle gevallen tot de inhoudelijke behandeling van uw strafzaak in voorlopige hechtenis te blijven. Of dat in uw zaak mogelijk is, hangt af van de aard van de zaak en uw persoonlijke omstandigheden.
De voorlopige hechtenis kan worden opgeheven als niet langer aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan. Daarnaast kan de voorlopige hechtenis worden geschorst. U komt dan onder voorwaarden vrij terwijl de strafzaak doorgaat.
Bij opheffing eindigt het bevel tot voorlopige hechtenis.
Bij schorsing blijft het bevel bestaan, maar wordt de voorlopige hechtenis niet ten uitvoer gelegd zolang de schorsing voortduurt. U bent dan op vrije voeten, maar moet zich aan de opgelegde voorwaarden houden.
Ja. Een verzoek tot opheffing of schorsing hoeft niet altijd te wachten tot een geplande zitting. Ook tijdens de bewaring of gevangenhouding kan een gemotiveerd verzoek worden ingediend.
Ja. Ook als u vastzit, bent u vrij in de keuze van uw advocaat. Wilt u overstappen, dan kunt u contact opnemen met de advocaat van uw keuze. Is deze advocaat bereid uw zaak over te nemen, dan informeert u zelf uw huidige advocaat over uw wens om over te stappen. Ook wanneer de kosten van uw advocaat door de overheid worden betaald, is overstappen in de regel mogelijk.